Słowniczek pojęć świątecznych

 

Święta

  חָגִים

 Rosz ha-Szana

  ראש הַשָנָה

 Jom Kipur

  יוֹם כִּיפּוּר

 Sukot

  סוּכּוֹת

 Hoszana Raba

  הוֹשַענָא רַבָּה

 Szemini Aceret

  שמִינִי עֲצֶרֶת

 Simchat Tora

  שִמחַת תוֹרָה

 Chanuka

  חֲנוּכָּה

 Tu- bi- Szwat

  ט"וּ בִּשבָט

 Rosz ha-Szana l- Ilanot

  ראש הַשָנָה לָאִילנוֹת

 Purim

  פּוּרִים

 Pesach

  פֶּסַח

 Lag ba-omer

  לַ"ג בָּעוֹמֶר

 Szawout

  שָבוּעוֹת

 Trzy święta pielgrzymie

  שלוֹש הַרְגָלִים

 


Szabat

  שַבָּת

Kidusz

  קִידוּש

Powitanie szabatu

  קַבָּלַת שַבָּת

Erew szabat

  עֶרֶב שַבָּת

 

  Noc szabatowa

 

  לֵיל שַבָּת

 

 Świece szabatowe

 

  נֵרוֹת שַבָּת

 

Zapalanie świec

 

  הַדלָקַת נֵרוֹת

 

Dobrego szabatu

 

  שַבָּת שָלוֹם

Dobrego i błogosławionego szabatu

  שַבָּת שָלוֹם וּמְבורָך

 

Odpoczynek

 

  מְנוּחָה

 

Wino kiduszowe

 

  יַיִן לְקִידוּש

Dzień odpoczynku

  יוֹם מְנוּחָה

 

Chałka

 

  חַלָה

 

Synagoga

 

  בֵּית כּנֶסֶת

 

Modlitwa

 

  תפִילָה

Mocej szabat (sobota wieczorem)

  מוֹצָאֵי שַבָּת

 

Hawdala

 

  הַבדָלה

 

Świeca hawdalowa

 

  נֵר הַבדָלה

 

 Potrawy szabatowe

 

  מַאַכלֵי שַבָּת

 

Uczta szabatowa

 

  אֲרוּחַת שַבָּת

 

Na cześć szabatu

 

  לִכבוֹד שַבָּת

 

Pieśni szabatowe

 

  זמִירוֹת שַבָּת

 

Modlitewnik

 

  סִידוּר

 

Dom Nauki

 

  בֵּית מִדרַש

Błogosławieństwo po posiłku

  בִּרכַּת הַמָזוֹן


 

 Chanuka

חֲנוּכָּה 

 Świece chanukowe

  נֵרוֹת הַחֲנוּכָּה

 Świecznik chanukowy

  חֲנוּכִּיָיה

 Wielki cud tu się zdarzył

  נֵס גָדוֹל הָיָה פּה

 Wielki cud tam się zdarzył

  נֵס גָדוֹל הָיָה שָם

 Mały dzbanek

  כָּד קַטָן

 bączek

  סבִיבוֹן

 Chanukowe pieniążki

  דמֵי חֲנוּכָּה

 Placek ziemniaczany

  לְבִיבָה

 Pączek

  סוּפגָנִיָיה

 Maoz cur ( pieśń chanukowa)

  מַעוֹז צוּר

 Powstanie

  מֶרֶר

 Świece te zapalamy…( modlitwa)

  הַנֵרוֹת הַלָלוּ אָנוּ מַדלִיקִים

 Za cuda i za dziwy (modlitwa)

  עַל הנִיסִים וְעַל הִפלָאוֹת

 Za cuda (modlitwa)

  עַל הנִיסִים

  Machabeusze

  הַמַכָּבִּים

  Świątynia

  בֵּית המִקדָש

  Czysta oliwa z oliwek

  שֶמֶן זַית טָהוֹר

  Kislew ( nazwa miesiąca)

  כִּסלֵו

 

 Tu bi-szwat

 ט"וּ בִּשבָט

 Nowy Rok Drzew

 ראש הַשָנָה לָאִילנוֹת

 Seder tu-bi-szwat

  סֵדֶר ט"וּ בִּשבָט

 Migdałowiec

 שקֵדִיָה

 Kwitnący migdalowiec

  הַשקֵדִיָה פּוֹרַחַת

 

 Purim

פּוּרִים 

 Megila ( zwój Estery)

  מְגִילַת אֶסתֵר

 Królowa Ester

  אֶסתֵר הַמַלכָּה

 Żyd Mordechaj 

 מוֹרדְכַי הַיְהוּדִי

 Achaszwerosz

  אֲחַשוֵורוֹש

 Haman złoczyńca

  הָמָן הָרָשָע

 przebrania

  תַחפּושֹוֹת

 Uszy Hamana (rodzaj ciastek)

 אוֹזנֵי הָמָן

 grzechotki

 רַעֲשָנִים

 maski

  מַסֵיכוֹת

 Przesyłanie podarunków

 מִשלוֹחַ מָנוֹת

 uczta

  סְעוּדָה

 Za cuda (modlitwa)

  עַל הנִיסִים

 Czytanie megili

 קרִיאַת המְגִילָה

 Adar (nazwa miesiaca)

  אֲדָר

 Post Estery

 תַעֲנִית אֶסתֵר

 Szuszan Purim

  שוּשָן פּוּרִים

 

 Pesach

פֶּסַח 

 Nisan ( nazwa miesiąca)

  נִיסָן

 Noc sederowa

  לֵיל הַסֵדֶר

 Wyjście z Egiptu

  יְצִיאַת מִצרַים

 Trzy święta pielgrzymie

  שלוֹש הַרְגָלִים

 Święto Wiosny ( inna nazwa święta Pesach)

  חַג הַאָבִיב

 Święto Wolności ( inna nazwa święta Pesach)

  חַג הַחֵרוּת

 Święto Przaśników ( inna nazwa święta Pesach)

  חַג הַמַצוֹת

 mace

  מַצוֹת

 Szukanie chamecu

  בּדִיקַת חַמֵץ

  Palenie chamecu

  בִּעוּר חַמֵץ

  Hagada na Pesach

  הַגָדָה שֶל פֶּסַח

  Cztery kielichy wina

  אַרבַּע כּוֹסוֹת

  Cztery pytania

  אַרבַּע קוּשיוֹת

  Czterej synowie

  אַרבַּעָה בָּנִים

  Kiszone i nie kiszone

  חַמֵץ וּמַצָה

  Czym różni się ta noc...

  מָה נִשתַנָה

  W przyszłym roku w Jerozolimie

  לשָנָה הַבָּאָה בִּיְרוּשָלַים

  W przyszłym roku w odbudowanej Jerozolimie

  לשָנָה הַבָּאָה בִּיְרוּשָלַים הַבּנוּיָה

  Koszerne na pesach

  כָּשֵר לפֶּסַח

  Pół świąteczne dni święta Pesach

  חוֹל הַמוֹעד פֶּסַח

  Sfirat omer ( liczenie omeru)

  ספִירַת הַעוֹמֵר

  Noc czuwania

 לֵיל הַשִימוּרִים

  Afikoman ( kawałek środkowej macy)

 אַפִיקוֹמָן

  Błogosławieństwo kapłańskie

 בִּרכַּת הַכּהָנִים

  Post pierworodnych

  תַעֲנִית בְּכוֹרוֹת

  Wesołych świąt

  מוֹעַדִים לְשִׂמָחָה

  Pieśń nad pieśniami

  שִיר הַשִירִים

  Charoset

 חֲרוֹסֵת

  Karpas (seler)

  כָּרפַּס

  Kitnijot (rośliny strączkowe)

  קִטנִיוֹת

  Maror ( gorzkie zioła)

  מָרוֹר

  Izkor (modlitwa za zmarłych)

  יזכּוֹר

 

 Lag ba-omer

 לַ"ג בָּעוֹמֶר

 Radość

  שִׂמחָה

 Ślub

  חֲתוּנָה

 Rabin Szymon bar Jochaj

  רַבִּי שִמעוֹן בָּר-יוֹחַאי

 Bar Kochba

  בָּר-כּוֹכבָא

 Góra Meron

  מֵירוֹן

 Ogniska

  מְדוּרוֹת

 Strzała i łuk

 חֵץ וָקֶשֶת

 Osiemnasty dzień miesiąca ijar

 י"ח בְּאִיָיר

 

 Szawuot

שָבוּעוֹת 

 Trzy święta pielgrzymie

 שלוֹש הַרְגָלִים

 Siwan (nazwa miesiąca)

  סִיוָון

 Święto pierwocin

  חַג הַבִּכּוּרִים

 Święto Nadania Tory

  חַג מַתַן תוֹרָה

 Święto Żniw

  חַג הַקָצִיר

 Potrawy mleczne

  מַאַכלֵי חָלָב

  Bejt midrasz (dom nauki)

  בֵּית המִקדָש

  Pielgrzymka

  עֲלִיָיה לָרֶגֶל

  Księga Rut

  מְגִילַת רוּת

  Dziesięć Przykazań

  עֲשֶׂרֶת הַדִיבּרוֹת

  Błogosławieństwo kapłańskie

  בִּרכַּת הַכּהָנִים

  Modlitewnik

  מַחזוֹר

  Wesołych świąt

  מוֹעַדִים לְשִֹמָחָה

  Tikun lejl Szawuot – całonocne studiowanie Tory

  תִיקוּן לֵיל שָבוּעוֹת

 

 

 

Rosz ha-Szana – początek roku

ראש הַשָנָה

 Tiszri (miesiąc)

 תִשְׁרֵי

 szofar (róg)

  שופָר

 dęcie w szofar

  תְּקִיעַת שופָר

 synagoga

   בֵּית כְּנֶסֶת

 Machzor, modlitewnik na Rosz ha-Szana
i Jom Kipur

  מַחְזור

 obyczaj, tradycja

  מִנְהַג

Taszlich - dosł. „wyrzucisz” – obyczaj wyrzucania
do rzeki lub morza grzechów,
symbolizowanych przez papierki,
kamyki czy okruszki

  תשליך

Obyście byli zapisani na dobry rok

 לשנה טובה תיכתבוּ

Dobrego roku

שָנָה טובָה

 chałka

 חַלָּה

 marchew

 גֶּזֶר

 jabłko

   תַּפּוּחַ

 daktyl

תָּמָר

 granat

רִימּוֺן

 jabłko w miodzie

   תַּפּוּחַ בִּדְּבַשׁ

 Marchew w miodzie

 גֶּזֶר בִּדְּבַש

Ciasto miodowe

עוּגַת דְּבַש 

Cymes (słowo pochodzi z jidysz)

צימעס

 

 

 

Sukot, nazywane także Świętem Szałasów
i Świętem Kuczek

       סוכות

„cztery gatunki” – rośliny wykorzystywane do obrzędów podczas święta Sukot: etrog, mirt, wierzba i gałązka palmy daktylowej

 אַרְבָעָה מִינִים

Etrog, znany także jako cytron lub cedrat

                     אֶתְרוֹג

Mirt

  הֲדַס

Wierzba

   עֲרָבָה

Gałązka palmy daktylowej

  לוּלָב

Suka, czyli szałas lub kuczka

  סוכה

Dach suki, który musi być wykonany z materiałów wyrastających z ziemi i trwale odłączonych od podłoża (np. z gałęzi)


סְכָךְ 

Aramejskie słowo oznaczające gości, a symbolizujące siedmiu szczególnych gości, którzy zgodnie z tradycją odwiedzają sukę: Abrahama, Izaaka, Jakuba, Mojżesza, Aarona, Józefa i Dawida

 אושפיזין

Szalosz regalim – trzy święta pielgrzymie, podczas których w okresie kultu świątynnego należało udać się
na pielgrzymkę do Jerozolimy: Pesach, Szawuot i Sukot

שלוש רגלים

Dni od drugiego (poza Izraelem trzeciego) do siódmego dnia Sukot, nazywane często półświętami

 חֹל הַמּוֹעֵד

Księga Koheleta, nazywana także Ksiegą Eklezjasty, czytana ostatniego dnia Sukot

 קֹהֶלֶת

Hoszana raba, dosł. Wielka Hosanna, siódmy dzien Sukot, podczas którego odbywa się procesja, a wierni
siedmiokrotnie okrążają synagogę

   הושענא רבא

Szmini Aceret – dosł. Zgromadzenie Ósmego Dnia, święto następujące natychmiast po Sukot

שמיני עצרת

Simchat Tora – dosł. Radość Tory, święto
wyznaczające zakończenie i ponowne rozpoczęcieczytania Tory

שִמְחַת תּוֹרָה

Dosł. czas naszej radości, określenie używane dla Święta Sukot

   זְמַן שִמְחָתֵנוּ