Przeszłość drogowskazem

Tradycje żydowskie

Wydawnictwo

Nasze publikacje
 
Wirtualna Wystawa
Słownik pojęć judaistycznych
Wpisz szukane hasło



| A | B | C | D | E | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | Z


Stron: <  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54   >
Termin Definicja
Bat Kol

Bat Kol - בת קול 

Niebiański głos głoszący posłanie od Boga, napomnienie lub sąd. Może obwieszczać boską wolę dotyczącą wspólnoty, narodu, władców lub jednostek. Według rabinów Bat kol objawiała się patriarchom: Abrahamowi i Izaakowi, przywódcom narodu: Mojżeszowi i Aronowi, a także podczas nadania Tory na Synaju. Według Talmudu słyszał ją Szaul i Salomon.
Odwiedzający Jerozolimę po zburzeniu Świątyni słyszeli bat kol w ruinach Świątyni. Bat kol przynosi także ukojenie. Rozstrzyga spory pomiędzy szkołami Hilela i Szamaja.
Bat Kol była uważana za głos Boga, głos aniołów lub niebiańskie echo. Bat kol może głosić zasługi świętobliwych mężów, a także sądzić ludzi po śmierci.

 
Bat micwa

Bat micwa -  בת מצווה

Córka przykazania. Uroczystość, w czasie której dziewczynka staje się w pełni dorosłą wobec prawa religijnego, obchodzona przez nią w wieku dwunastu lat. Dziewczynka uważna jest za dorosłą rok wcześniej niż chłopiec, ponieważ uważa się, że wcześniedojrzewa fizycznie. Od tego momentu jest zobowiązana do przestrzegania wszystkich nakazów przeznaczonych dla kobiet.
Na przestrzeni wieków nie obchodzono bat micwy. Dopiero w wieku XIX zaczęto obchodzić tę uroczystość, na początku wśród nowoczesnych ortodoksów, później w społecznościach liberalnych. W wielu reformowanych i konserwatywnych gminach dziewczęta świętują wejście w dorosłość podobnie jak chłopcy w wielu trzynastu lat.
Po raz pierwszy zorganizowano uroczystość bat micwy w 1922 roku w Nowym Jorku. Większość społeczności ortodoksyjnej sprzeciwia się urządzaniu uroczystości.

 
Bdikat chamec

Bdikat chamec -  בדיקת חמץ 

Poszukiwanie chamecu. Ponieważ podczas święta Pesach zakazane jest spożywanie oraz posiadanie zakwasu (czyli produktów z następujących zbóż: pszenicy, żyta, jęczmienia, owsa, czy orkiszu) w wieczór poprzedzający początek wiosennego święta Pesach urządzane jest poszukiwanie resztek zakwasu, na przykład okruszków chleba. W poszukiwaniach uczestniczą także dzieci. Resztki znalezionego chamecu, który może być pozostawiony celowo są palone nazajutrz. Znaleziony zakwas należy zostawić w wiadomym sobie miejscu, aby nie bylo potrzeby ponownego szukania. Według Tory wystarczy pokonać unieważnienia chamecu w myśli, ale rabini dodali do tego nakaz szukania chamecu.

Przebieg wieczoru: Przed rozpoczęciem poszuiwania chamecu odmaiwane jest błogosławieństwo: „Błogosławiony jesteś Ty, Haszem, Nasz Bóg, Król świata, który uświęciłeś nas swoimi przykazaniami i nakazałeś nam usunięcie chamecu”. Niezwłocznie po odmówieniu błogosławieństwa należy przystąpić do szukania chamecu. W tym czasie nie należy rozmawiać. Głowa rodziny ze świeczką w ręce przeszukauje kolejne pomieszczenia w mieszkaniu. Znalezienie chamecu po dokladnym uprzątnięciu domu jest bardzo trudne. Stąd zwyczajowo zostawia się w kilku miejscach okruchy chleba lub inny chamec, aby błogosłweiństwo nie zostało wypowiedziane bez potrzeby. Znalezione okruchy zbiera się do torebki, plastikowego lub papierowego talerza. Po zakończeniu poszukiwania chamecu następuje jego unieważnienie (bitul chamec). Dokonuje się tego poprzed wypowiedzenie nastepującej formuły: „Każdy chamec i zakwas, który znajduje się w moim posiadaniu, a którego nie zauważyłem i nie zniszczyłem, powinien zostać  unieważniony i uznany za pyl ziemi.”Jej oryginalna wersja jest napisana w języku aramejskim.

 
Bejt almin lub bejt olam

Bejt almin lub bejt olam -  בית עלמין

Dom wieczności lub  inna nazwa to beit kwarot - dom grobów. Tymi terminami nazywano cmentarz. Wg prawa żydowskiego cmentarz powinien być poza terenem zamieszkałym (minimalna odległość jest podana w Talmudzie. W traktacie Bawa Batra podana jest odległość minimum pięćdziesiąt amot od miasta, a w traktacie Makot podana odległość wynosi trzy tysiące amot. Ama - to starożytna miara długości dł. łokcia ). Ziemi, w której został założony zmarły, nie można użyć w innym celu. Sposób chowania zmarłych jest ściśle związany z wiarą w zmartwychwstanie i stworzenie człowieka na Boski obraz i podobieństwo. Ciało człowieka, które jest siedzibą duszy, grzebane jest z szacunkiem. Zmarłych składa się do grobu odzianych w biały całun - tachrichim.

 
Bejt din

Bejt din -  בית דין

Sąd religijny, w którego skład wchodzi zwykle trzech sędziów. W gestii sądów religijnych były rozstrzygnięcia sporów pomiędzy Żydami, rozwody, koszerność. W czasach starożytnych kiedy rozstrzygano sprawy zagrożone najwyższym wymiarem kary w sądzie zasiadały dwadzieścia trzy osoby, a w przypadku Sanhedrynu siedemdziesiąt jeden.

 


| A | B | C | D | E | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | Z


Glossary V2.0
Fundacja im. prof. Mojżesza Schorra
ul. Twarda 6; 00-105 Warszawa
tel. 22 620 34 96
Nr konta bankowego: 04124010241111001005772107