Przeszłość drogowskazem

Tradycje żydowskie

Wydawnictwo

Nasze publikacje
 
Wirtualna Wystawa
Słownik pojęć judaistycznych
Wpisz szukane hasło



| A | B | C | D | E | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | Z


Stron: <  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54   >
Termin Definicja
Tikun olam

Tikun olam – תיקון עולם

Dosł. naprawa świata; koncept w judaizmie, wg którego przestrzeganie zasad zawartych w zbiorze micwot nie tylko ulepsza świat, ale także prowadzi do przyspieszenia nadejścia Mesjasza i czasów ostatecznych. Wg Miszny należy przestrzegać praw nie dlatego, że tak wymaga Tora, ale dlatego, że prowadzą one ku lepszemu. Termin oznacza także dążenie do perfekcji.

 
Tisza be-aw

Tisza be-aw - תשעה באב

Dziewiąty dzień miesiąca aw. Post upamiętniający zburzenie przez Rzymian drugiej Świątyni. Czytane są Lamentacje oraz specjalne pieśni zwane kinot. Post trwa od zachodu słońca do zachodu słońca dnia następnego. Tego dnia zakazane są wszelkie uciechy cielesne. Poza tym zabronione jest studiowanie Tory z wyjątkiem Lamentacji i Księgi Hioba. Lamentacje oraz żałobne pieśni - kinot czytane są przez modlących się siedzących na podłodze w małych grupach. Tego dnia w synagoga nie jest oświetlana. Wierni ubrani są skromnie. Nie noszą skórzanych butów. W Jerozolimie istnieje zwyczaj odmawiania Lamentacji oraz kinot pod Ścianą Płaczu. Według Talmudu Świątynia został zburzona z powodu ludzkich grzechów. Izrael został ukarany za następujące przewiny: zawiść, spory, chęć zemsty. Talmud naucza też, że ten, kto obchodzi żałobę z powody zburzenia Świątyni doczeka też jej odbudowy. Stąd dzień żałoby łączy się bezpośrednio z nadzieją na wybawienie. Stąd także wiara, że dziewiątego dnia miesiąca aw nadejdzie Mesjasz. Wśród niektórych gmin sefardyjskich istniał zwyczaj, aby tego dnia czynić przygotowania na przyjęcie Mesjasza.

 
Tiszre

Tiszre - תשרי 

Pierwszy miesiąc kalendarza żydowskiego przypadający we wrześniu – październiku, lub siódmy (licząc początek roku w nisan). Liczy trzydzieści dni. Nazwa miesiąca pochodzi z języka akadyjskiego oznacza początek. W miesiącu tiszre przypadają następujące święta: Rosz ha-Szana (Nowy Rok), Jom Kipur (Dzień Pojednania), Sukot (Święto Namiotów) oraz post Gedaliasza. Wg tradycji pierwszego dnia miesiąca tiszre został stworzony pierwszy człowiek, miało miejsce ofiarowanie Izaaka oraz zmarła pramatka Sara.

 
Tora

Tora - תורה

Doktryna, nauczanie. Nazwa Pięcioksięgu oraz całej Biblii. Najważniejszy tekst judaizmu wg tradycji spisanych przez Mojżesza pod natchnieniem Boga. W skład Tory wchodzą:  בראשית – Be-reszit (dosł. "Na początku";  Księga Rodzaju,  łac. Genesis); שמות - Szemot (dosł. „Imiona"; Księga Wyjścia, łac. Exodus); ויקרא - Wajikra (dosł. "I zawołał"; Księga Kapłańska; łac. Leviticus), במדבר – Ba-midbar (dosł. "Na pustyni"; Księga Liczb, łac. Numeri); דברים - Dwarim (dosł. "Słowa"; Księga Powtórzonego Prawa, łac. Deuteronomium). Tora przedstawia przymierze zawarte między Bogiem a Narodem Izraela za pośrednictwem Mojżesza. Dodatkowo zawiera opis dziejów od stworzenia świata,  historię tworzenia się Narodu Izraela (dzieje Patriarchów itp.). Współczesna forma ksiąg Tory ukształtowała się najprawdopodobniej około V wieku p.n.e. Stanowi centrum życia żydowskiego, na którym opiera się liturgia, system modlitw, zawiera także szereg (613) nakazów i zakazów regulujących życie każdego pobożnego Żyda. Jako zwój (Sefer Tora) przechowywana jest w centralnym miejscu synagogi w aron ha-kodesz.

 
Tora sze-baal pe

Tora sze-baal pe - תורה שבעל פה 

Dosł. Tora w pamięci; tradycja ustna wraz z Torą zapisaną objawiona Mojżeszowi na Synaju. Mojżesz przekazał ją starszyźnie i prorokom. Początkowo tradycję ustną zapamiętywano i wyjaśniano uczniom (działalność tanaitów). Tradycja ustna została odrzucona przez karaimów (którzy za podstawę wiary przyjęli Biblię), a znacznie później przez judaizm reformowany.

 


| A | B | C | D | E | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | Z


Glossary V2.0
Fundacja im. prof. Mojżesza Schorra
ul. Twarda 6; 00-105 Warszawa
tel. 22 620 34 96
Nr konta bankowego: 04124010241111001005772107