Przeszłość drogowskazem

Tradycje żydowskie

Wydawnictwo

Nasze publikacje
 
Wirtualna Wystawa
Słownik pojęć judaistycznych
Wpisz szukane hasło



| A | B | C | D | E | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | Z


Stron: <  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54   >
Termin Definicja
Awelut

Awelut - אבלות

żałoba - według halachy naelży odbyć żałobę po śmierci następujacych członków rodziny: ojca, matki, brata, siostry, męża, żony, syna i córki. Pierwsza faza żałoby, to aninut, zaś onen- osoba w stanie aninut, jest w szoku i jest zwolniona z obowiązku wypełniania nakazów religijnych, takich jak modlitwa, zakadanie tfilin i inne. W czasie pogrzebu na znak żałoby dokonuje się symbolicznego nacięcia na odzieży, marynarce lub koszuli (krija). Według zwyczaju powinno się też wygłościć mowę pogrzebową (hesped). Po pogrzebie żałobnicy odprawiają siedem dni żałoby (sziwę). W czasie sziwy nie wychodzą z domu, a rodzina i przyjaciele składaja im wiztę, aby ich pocieszyć i pomóc w gospodarstwie domowym oraz przygotowaniu posiłków. Pierwszy posiłek, który spożywa żałobnik po powrocie z pogrzebu, to seudat ha-wraa, który jest przygotowywany przez sąsiadów lub krewnych. W czasie posiłku spożywa się jajka, soczewicę, których okrągły kształt nawiązuje do cyklu życia i śmierci, których doświadcza człowiek. W czasie siedmiu dni żałoby nie wolno żałobnikowi studiować Tory (z wyjątkiem praw zawiazanych z żałobą i śmiercią) pracować, wychodzić z domu, kąpać się, golić się, zakładać skórzane obuwie, zakładać nowe ubranie, odbywać stosunki seksulane. Żałobnicy w czasie sziwy siedzą na podłodze lub na niskich stołkach. Niektórzy śpią na materacach położonych bezpośrednio na podłodze. Po siedmiu dniach żałobinicy odwiedzają grób zmarłego, a następnie zaczyna się nowy okres żaloby - szloszim. Szloszim (w języku hebrajskim trzydzieści) to trzydzieści dni następujących po śmierci. W tym okresie żałobnik nie może wstapić w związek małżeński, nie uczestniczy w radosnych wydrzeniach jak śluby, uroczystość obrzezania i inne. Mężczyźni nie golą się i nie strzygą. Zwyczajowo urządza się studiowanie Tory w imieniu zmarłego. Żałoba po ojcu i matce trwa cały rok. W tym czasie odmawia się przez jedenaście miesięcy kadisz.

 
Awinu Malkejnu

Awinu Malkejnu – אבינו מלכינו

Ojcze nasz, Królu nasz.... modlitwa, w której każda linijka zaczyna się od tych słów. Odmawiana jest w czasie postu oraz podczas dziesięciu dni skruchy – Aseret jemej ha-tszuwa  czyli pomiędzy Nowym Rokiem a Jom Kipur. Według tradycji autorstwo modlitwy przypisuje się rabinowi Akiwie. Modlitwa ma różne wersje, różni się między innymi długością.

 
Awoda zara

Awoda zara – עבודה זרה

Termin używany do określenia idolatrii. Z zakazem idolatrii związany jest zakaz przedstawień figuratywnych.

 
Bar micwa

Bar micwa -  בר מצווה

Syn przykazania, uroczystość, podczas której chłopiec staje się dorosły wobec prawa. Od tej chwili jest odpowiedzialny za swe czyny i musi wypełniać wszystkie nakazy prawa religijnego. Chłopiec powinien mieć trzynaście lat i jeden dzień.
Uroczystość Bar micwa składa się z dwóch części: nakładania tefilin odbywającego się w trakcie tygodnia oraz wezwania do czytania Tory. Ta część powinna odbyć się w dniu, kiedy czytana jest Tora. Na przykład: w poniedziałek, czwartek lub w Rosz Chodesz). Drugą cześć stanowi uroczystość odbywająca się w szabat w synagodze. Uroczystość odbywa się w synagodze w najbliższą sobotę po urodzinach chłopca. W czasie uroczystości wzywany on jest do publicznego odczytania fragmentu Tory. W wielu społecznościach obchodzi się tylko tę drugą część. Ojciec chłopca obchodzącego bar micwę w specjalnym błogosławieństwie dziękuje, ze został uwolniony od odpowiedzialności za czyny syna.
Informacja o przejściu w wiek dorosły, kiedy osoba zobligowana jest do przestrzegania prawa religijnego, pojawia się dopiero w misznie (pięciolatek – zobligowany jest do studiowania Tory, dziesięciolatek - miszny, trzynastolatek – do przestrzeganie przykazań a osiemnastolatek - do ożenku). Chłopiec od momentu bar micwy może być wliczany do minjanu.

 
Barajta

Barajta - ברייתא   

Nazwa nadana naukom tannaitów, które nie zostały włączone do miszny. Nazwa pochodzi z języka aramejskiego, oznacza - zewnętrzna. Większość rozproszona jest w obu Talmudach, w Toseftach oraz w midraszach halachicznych (Mechilta, Sifra). Barajta rozproszona w Talmudzie babilońskim i jerozolimskim została zebrana przez Michaela Heigera w dziesięciu tomach „Ocar ha-Berajtot”. Według Rambama autorami Barajty byli rabini Hoszaja i bar Kapara.

 


| A | B | C | D | E | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | Z


Glossary V2.0
Fundacja im. prof. Mojżesza Schorra
ul. Twarda 6; 00-105 Warszawa
tel. 22 620 34 96
Nr konta bankowego: 04124010241111001005772107