Przeszłość drogowskazem

Tradycje żydowskie

Wydawnictwo

Nasze publikacje
 
Wirtualna Wystawa
Słownik pojęć judaistycznych
Wpisz szukane hasło



| A | B | C | D | E | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | Z


Stron: <  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54   >
Termin Definicja
Szulchan Aruch

Szulchan Aruch – שולחן ערוך

Dosłownie nakryty stół. Kodeks prawa żydowskiego autorstwa Josefa Karo, żyjącego na przełomie XV/ XVI wieku. Składa się z czterech części: Orach chaim – Ścieżka życia, zawiera przepisy rytualne dotyczące świat, szabatów i dni powszednich; Jore dea - Nauczyciel Wiedzy, zawiera prawa związane z koszerem, czystością rytualną, ślubami, żałobą oraz innymi aspektami życia codziennego; Ewen ha-ezer - Kamień pomocy, zawiera zbiór praw małżeńskich i rozwodowych oraz Choszen Miszpat- Tarcza Prawa, zawiera zbiór prawa cywilnego i karnego.

 
Szuszan Purim

Szuszan Purim - שושן פורים

Święto Purim obchodzone w miastach, które były otoczone murami w czasach Jehoszuy. Obchodzi się je dzień później niż „właściwe” Purim. Obecnie Szuszan Purim świętuje się w Jerozolimie.

 
Szwat

Szwat - שבט

Piąty miesiąc kalendarza żydowskiego (licząc początek roku w miesiącu tiszre) lub jedenasty (licząc początek roku w nisan). Przypada w styczniu - lutym. Liczy trzydzieści dni. Wg tradycji piętnastego dnia miesiąca przypada Rosz ha-Szana le-Ilanot (tu bi-Szwat) - Nowy Rok Drzew. Trzydziestego dnia miesiąca przypada Jom ha-Miszpacha - Dzień Rodziny lub Jom Ha-Em - Dzień Matki. Ustalono go w rocznicę śmierci Henriety Szold, założycieli organizacji Hadassa. W miesiącu szwat przypada szabat szira (szabat paraszat Bi-szlach z Księgi Wyjścia) nazwany od czytanego wówczas fragmentu o przejściu Izraelitów przez Morze Czerwone. W wielu żydowskich społecznościach istnieje zwyczaj dokarmiania w ten dzień ptaków.

 
T-u be-Aw

T-u be-Aw – ט"ו באב 

Piętnasty dzień miesiąca aw. We współczesnym Izraelu często nazywane Jom Ahawa – Dzień Miłości, wg Talmudu wraz ze świętem Jom Kipur – dwa najradośniejsze dni w kalendarzu żydowskim. Święto było bardzo popularne w czasach  drugiej Świątyni. W Misznie w traktacie Taanit napisano, że w ten dzień dziewczęta przywdziewały  białe stroje (aby zatrzeć różnicę  pomiędzy biedną i bogatą) i udawały się do winnic w okolicach Jerozolimy. Młodzieńcy mogli wybrać narzeczoną. Najprawdopodobniej pierwotnie było to święto natury. Poza tym tego dnia był ostatni termin składania ofiar z drewna do Świątyni. Po tym terminie aż przez następne pół roku, do piętnastego dnia miesiąca szwat nie przynoszono już drewna, ponieważ nie było dostatecznie suche.

 
T-u bi-SzwatT-u bi-Szwat - ט"ו בשבט
 
Piętnasty dzień miesiąca szwat czyli Nowy Rok Drzew. W ten dzień istnieje zwyczaj urządzania sederu – specjalnej kolacji, w czasie którego spożywa się owoce, które rosną w Izraelu oraz picia czterech kielichów wina. Dzień symbolizuje zwycięstwo wiosny nad zimą i budzenia się przyrody po zimowym letargu. W Izraelu zakwitają wówczas drzewa migdałowe. Współcześnie w Izraelu dzień nabrał też nowego znaczenia, dnia ochrony przyrody i środowiska. Izraelskie dzieci sadzą w ten dzień drzewa.  Święto zostało wprowadzone do żydowskiego kalendarza przez kabalistów z galilejskiego miasta. W Misznie jest mowa o dwu datach związanych z miesiącem szwat. Pierwszego i piętnastego dnia tego miesiąca obliczano dziesięcinę z owoców, zwano te dni nowym rokiem drzew. Urządzana tego dnia uczta miała swój wzór w uczcie sederowej. W czasie posiłku spożywano około piętnaście gatunków owoców, wypijano cztery gatunki wina. Najpierw kielich białego wina - symbolizującego zimowy odpoczynek przyrody; po nim białe wino z domieszką czerwonego wina a następnie czerwone wino z domieszką białego – jako symbole przełamania zimowego letargu i budzenia się przyrody, a pite na koniec czerwone wino symbolizuje nadejście wiosny. Spożywane owoce dzielono na następujące kategorie: owoce z łupinami symbolizujące najniższy stopień, świat czynu (na przykład jabłka, granaty) czyli olam ha-asija; owoce z pestkami symbolizujące wyższy stopień, świat tworzenia (na przykład brzoskwinie), czyli olam ha-jecira; owoce bez łupinek i pestek symbolizują najwyższy stopień, świat stwarzania (na przykład figi) czyli olam ha-beria. Święto zapoczątkowane przez XVI-wiecznych kabalistów z czasem rozpowszechniło się wśród Żydów sefardyjskich, a następnie aszkenazyjskich.
 


| A | B | C | D | E | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | Z


Glossary V2.0
Fundacja im. prof. Mojżesza Schorra
ul. Twarda 6; 00-105 Warszawa
tel. 22 620 34 96
Nr konta bankowego: 04124010241111001005772107