Przeszłość drogowskazem

Tradycje żydowskie

Wydawnictwo

Nasze publikacje
 
Wirtualna Wystawa
Słownik pojęć judaistycznych
Wpisz szukane hasło



| A | B | C | D | E | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | Z


Stron: <  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54   >
Termin Definicja
Get

Get - גט

W żydowskim prawie religijnym dokument rozwodowy wręczany żonie przez męża po rozwodzie. Dziś oznacza on tylko dokument rozwodowy, w przeszłości także dokument kupna i sprzedaży. Formuła jest bardzo krótka, zawiera informację, kto i kiedy się rozwodzi oraz inforamcję, że oto kobieta jest wolna dla każdego innego mężczyzny itd. Terminu get nie ma w Biblii, ale prawo istnieje w Księdze Powtórzonego Prawa 21:1-4. Ważność dokumentu rozowdowego jest obwarowana licznymi warunkami. Powinien być sporządzony przez sofera, z intencją, że będzie użyty przez konkretne osoby. Mąż powinien osobiście wręczyć go żonie, a akt wręczenia dokumentu rozwodowego powinien odbyćsię w obecności świadków. Rozwód powinien być wynikiem własnej, wolnej od przymusu decyzji mężczyzny. Wprawdzie w Biblii nie ma mowy o zgodzie żony na rozwód, ale w praktyce Żydów aszkenazyjskich ta zgoda była wymagana. Tylko mężczyzna może wystapić z inicjatywą rozwodu, ale także kobieta ma pewne prawa. Może zwrócić się do sądu rabinicznego w sprawie rozowdu. Mężczyzna, który odmawia rozwodu może być poddany różnorodnym karom.

 
Gmar chatima towa

Gmar chatima towa -  גמר חתימה טובה

Dobrego zapisu – tradycyjne życzenia na Nowy Rok.

 
Haftara

Haftara - חפטרה

Fragment z ksiąg prorockich czytany podczas modlitwy porannej w synagodze w szabat i w święto po czytaniu z Pięcioksięgu. W Jom Kipur i w Tisza be-Aw haftara czytana jest także podczas modlitwy popołudniowej. W post czytana jest tylko podczas modlitwy popołudniowej. Haftara czytana jest z książki, a nie ze zwoju jak Tora. Haftary nie są czytane w kolejności, a ich dobór zależy od czytania z Pięcioksięgu oraz od przypadającego w danym dniu wydarzenia. Wielu badaczy upatruje genezę czytań z ksiąg prorockich w zakazie publicznego czytania Tory wydanym przez Antiocha IV Epifanesa.

 
Hagada szel Pesach

Hagada szel Pesach - הגדה של פסח 

Opowieść o wyjściu z Egiptu czytana w czasie kolacji sederowej.

 
Hakafot

Hakafot - הקפות

Okrążenia bimy. Hakafot odbywają się w święto Simchat Tora (w diasporze obchodzonym w ósmym, a w Izraelu w siódmym, ostatnim dniu święta Sukot). Podczas nabożeństwa w synagodze wyjmuje się wszystkie zwoje Tory z aron ha-kodesz, a następnie urządza się procesję wokół bimy. Liczba okrążeń wynosi siedem (podobnie jak siedmiu uszpizin - gości odwiedzających Żydów w czasie Sukot - Abraham, Izaak, Jakub, Józef, Mojżesz, Aaron i Dawid). Każdemu okrążeniu – hakafa patronuje inny praojciec. Pod koniec każdego okrążenia zwoje Tory przekazywane są innej osobie, aby jak największa ilość wiernych wzięła udział w obrzędzie. Procesji towarzyszą śpiewy i tańce. Hakafot urządzane są wieczorem, podczas modlitwy maariw oraz następnego dnia w czasie modlitwy szachrit. W Izraelu istnieje zwyczaj urządzania hakafot sznijot - drugich okrążeń. Odbywają się one zwykle w centralnym miejscu miasta. Towarzyszą im występy. Hakafot sznijot odbywają się już po zakończeniu święta.

 


| A | B | C | D | E | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | Z


Glossary V2.0
Fundacja im. prof. Mojżesza Schorra
ul. Twarda 6; 00-105 Warszawa
tel. 22 620 34 96
Nr konta bankowego: 04124010241111001005772107