Przeszłość drogowskazem

Tradycje żydowskie

Wydawnictwo

Nasze publikacje
 
Wirtualna Wystawa
Drukuj Poleć znajomemu
Spis treści

Pomoce do nauki
Interaktywny alfabet
Mini Rozmówki
Fiszki

 

Eliezer Ben Jehuda (1858 – 1922)

 

 Uważany za główną postać w odrodzeniu współczesnego jęz. hebrajskiego. Urodził się i wychował w ortodoksyjnie religijnej rodzinie. Jednak jeden z jego nauczycieli w jesziwie podsunął mu dzieła dotyczące nauk świeckich. W wieku 17 – u lat Eliezer postanowił poświęcić się jednemu celowi: odrodzeniu Izraela na palestyńskiej ziemi. W 1879 opublikował swój pierwszy słynny artykuł na ten temat, pod tytułem „Paląca kwestia”.  1881 roku Eliezer Ben Jehuda z żoną osiedlił się w Jerozolimie. Tam urodził się jego syn, Itamar Ben Awi, znany jako „pierwsze hebrajskie dziecko”. Eliezer Ben Jehuda był założycielem dwutygodnika „Ha-cwi”, pierwszej hebrajskojęzycznej gazety, przekazującej najnowsze wiadomości członkom żydowskiej społeczności w Palestynie, założycielem „Wa’ad ha-laszon” – czyli Rady Języka Hebrajskiego – i autorem sześciu pierwszych tomów „Kompletnego słownika starożytnego i nowego hebrajskiego”.

 

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O ALFABECIE

 

  • We współczesnym języku hebrajskim używamy tego samego starożytnego alfabetu, w którym zapisana jest Tora (Biblia żydowska) i inne klasyczne dzieła.
  • Alfabet hebrajski ma 22 litery, lecz są to tylko spółgłoski. Do zapisu samogłosek służy odrębny system znaków, zwany „wokalizacją” (hebr. „nikud”). Jednak w zwykłych hebrajskich tekstach dla dorosłego czytelnika znaki te nie są stosowane.
  • W języku hebrajskim piszemy i czytamy od strony prawej do lewej.
  • Hebrajski alfabet nie rozróżnia małych i wielkich liter.
  • Dziś w hebrajskim stosujemy wszelkie znaki przestankowe, używane obecnie w językach zachodnich, tzn. kropka, przecinek, cudzysłów itd.

 

PODSTAWOWE WIADOMOŚCI O GRAMATYCE

 

  • Hebrajską gramatykę charakteryzuje brak deklinacji, czyli odmiany rzeczownika przez przypadki. Poszczególne przypadki wyraża się poprzez użycie rozmaitych przyimków.
  • Ważną rolę pełni konstrukcja z dopełniaczem, zwana po łacinie „status constructus”, a po hebrajsku „smichut”, wyrażająca zależność między dwoma rzeczownikami, z których jeden określa drugi.
  • Hebrajskie rzeczowniki mają dwa rodzaje, męski i żeński, oraz dwie liczby – pojedynczą i mnogą. Liczbę mnogą tworzy się przez dodawanie do rzeczownika stałych końcówek, osobnej dla rodzaju męskiego i osobnej – dla żeńskiego.
  • Te same końcówki liczby mnogiej dodaje się także do przymiotników i imiesłowów.
  • W języku hebrajskim, w szczątkowej formie istnieje liczba podwójna, która oddaje m.in. parzyste części ciała lub ubioru.
  • W jęz. hebrajskim spotykamy też rodzajnik określający, dodawany do rzeczowników, przymiotników i zaimków. To tak zwane „he ha-jedija” („he” określające), które wymawia się jak „ha”.
  • W języku hebrajskim czasownik odmienia się przez trzy czasy proste (przeszły teraźniejszy i przyszły). Istnieje też kilka form złożonych (np. czynność zachodząca regularnie, albo mająca wydarzyć się za moment).
  • Czasownik występuje także w rozmaitych koniugacjach, których jest w sumie siedem. Koniugacje te mogą wyrażać  formę bierną lub czynną, aspekt dokonany lub niedokonany czasownika, i wiele innych niuansów. W odmianie występują liczne wyjątki.
  • Niemal wszystkie czasowniki mają też formę rozkazującą oraz formę bezokolicznika.
  • Ciekawym przypadkiem jest czasownik „być”, który w ogóle nie ma czasu teraźniejszego. Formy „jest” / „nie ma” niekiedy wyraża się przez specjalne partykuły.
  • W języku hebrajskim w ogóle nie występuje czasownik „mieć˝”. Posiadanie wyraża się specjalą konstrukcją, z użyciem partykuły oznaczającej „jest”.

 

 


  


 
Fundacja im. prof. Mojżesza Schorra
ul. Twarda 6; 00-105 Warszawa
tel. 22 620 34 96
Nr konta bankowego: 04124010241111001005772107